چرا در قرآن کریم دیه زن، نصف دیه مرد است؟!؟

تاریخ ارسال:ش, 04/16/1397 - 18:15 شناسه: 124
اكبر محمودی: چرا دین زن نصف دیه مرد است؟
چرا از نگاه آیات قرآن کریم، دیه زن، نصف دیه مرد است؟ آیا این تبعیض نیست؟
چرا دیه زن نصف دیه مرد هست؟ آیا این به معنای این نیست که ارزش زن در اسلام پست تر از ارزش و شخصیت جنس مرد است؟

چرا دیه زن نصف دیه مرد است؟

سید مجتبی اخلاقی

شبهه:

چرا دیه زن نصف دیه مرد هست؟ آیا این به معنای این نیست که ارزش زن در اسلام پست تر از ارزش و شخصیت جنس مرد است؟

 

پاسخ:

درپاسخ به این شبهه باید بگوئیم؛

اولا: اگر اسلام یك دین كاملاً مادى بود كه محور مسائل در آن، امور مالى و اقتصادى در نظر گرفته مى‏ شد و شخصیت افراد را براساس قیمت مادی آنها میدانست، و آن گاه دیه زن نصف دیه مرد بود، این اشكال وارد بود كه چرا ارزش زن كمتر از مرد است چون قیمت زن را نصف قیمت مرد در نظر گرفته‏اند!

حال آن كه در اسلام ارزش انسان‏ها به قیمت مادی نیست، بلکه به امر دیگریست که هرکس چه زن و چه مرد آنرا دارا باشد شخصیتش والاتر است، وآن عبارتست از "تقوا" این حقیقت در آیات فراوان به چشم میخورد:

آیه ای که خط بطلان برنسبت دروغین ضد دینها میکشد واعلام میکند قرآن هرگزجنسیت را ملاک برتری و ارزش قرار نداده است "آیه شریفه 13 سوره حجرات" است:

يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثى‏ وَ جَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ إ(حجرات/ 13)

ای مردم؛ ما شما را به صورت زن و مرد و قبیله قبیله (بانژادهای مختلف) آفریدیم (نه به منظور اینکه جنسیتی بر جنس دیگر، یا نژادی بر نژاد دیگر برتری داشته باشد، بلکه) برای "تعارف" و شکلگیری نظام اجتماعی، (والا در مسئله فضیلت وبرتری) همانا کریم ترین وبافضیلت ترین شما در نزد خدا (چه زن و چه مرد و چه نژادها)؛ "باتقواترین" شماست.

درآیات دیگر خداوند میفرماید دراین مسئله عمل هیچکدام از زن ومرد نادیده گرفته نمیشود وتقوایشان آنها را به مرتبه "برتریت" خواهد رساند چه مرد و چه زن:

... فَاسْتَجابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّي لا أُضيعُ عَمَلَ عامِلٍ مِنْكُمْ مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى‏ (آل عمران/ 195) ... خداوند درپاسخ آنها گفت عمل هیچکدام از شما چه زن و چه مردتان ضایع نمیگردد.

إِنَّ الْمُسْلِمينَ وَ الْمُسْلِماتِ وَ الْمُؤْمِنينَ وَ الْمُؤْمِناتِ وَ الْقانِتينَ وَ الْقانِتاتِ وَ الصَّادِقينَ وَ الصَّادِقاتِ وَ الصَّابِرينَ وَ الصَّابِراتِ وَ ... أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ مَغْفِرَةً وَ أَجْراً عَظيما (احزاب/ 35) همانا مردان مسلمان وزنان مسلمان، ومردان مومن و زنان مومن، ومردان اهل اطاعت وزنان اهل اطاعت و... خداوند برایشان مغفرت و اجروپاداشی عظیم مهیا ساخته است.

ثانیا: بر اساس مطالعات فقهى، دیه به منظور جبران خساراتى است كه از ناحیه مجرم بر شخص قربانى یا خانواده او وارد گردیده، در واقع دیه، "بهاى خلاء اقتصادی ناشی ازقتل یا جرح مضروب" است، نه "قیمت شخصیتی او".

و خلاء ناشى از فقدان یك مرد در خانواده (در امر اقتصادی) به مراتب بیش از خلاء ناشى از یك زن است. اقتصاد یک خانواده بخش معظمش برعهده مرد است، نفقه فرزندان و... بر عهده مرد است نه زن،

لذا با رفتن مرد و مرگ او تعدادى فرزند واجب النفقه از او باقى مى‏ مانند كه بایستى به نحوى این خلاء پر گردد.

 

شاهد این مطلب که دیه، "ارزش وقیمت شخصیت افراد" نیست، (تا ارزش وفضیلت اشخاص براساس آن سنجیده شود) بلکه جریمه خلاء اقتصادی ناشی ازضربه مجرم است؛ اینست که: نصف بودن دیه زن نسبت به مرد مادامى است كه دیه به میزان یك سوم (ثلث) نرسد و الاّ دیه مرد و زن در كمتر از ثلث با هم مساوى است.

پس اگر دلیل نصف بودن دیه زن، مسئله نقصان شخصیت وبرتری او بود، باید همه جا دیه او نصف دیه مرد مى‏ شد.